Mặn mà nhiệt điện than: Lối thoát nào cho Việt Nam?

.
Diễn đàn trí thức
Mặn mà nhiệt điện than: Lối thoát nào cho Việt Nam? (Diễn đàn trí thức) - Công nghệ năng lượng tái tạo đang trở nên cạnh tranh hơn về chi phí so với các công nghệ nhiệt điện than.
  • Nhiệt điện than: Thế giới giảm, Việt Nam vẫn nóng
  • Việt Nam mặn mà nhiệt điện than và nỗi lo công nghệ

Không cần thêm các nhà máy nhiệt điện than

Theo nghiên cứu phân tích tiềm năng đáp ứng nhu cầu năng lượng quốc gia, tiếp cận theo hướng chi phí thấp nhất đồng thời xem xét chi phí ngoại biên và phát thải các bon do Trung tâm Phát triển Sáng tạo Xanh (GreenID) phối hợp với Liên minh Năng lượng bền vững Việt Nam (VSEA) và chuyên gia Nguyễn Quốc Khánh thực hiện, thì năm 2020 là năm đạt đỉnh của công suất điện than ở Việt Nam.

Vì vậy, sau năm 2020, Việt Nam có khả năng không cần xây dựng thêm các nhà máy điện than mới mà vẫn đảm bảo được hệ thống năng lượng an toàn và khả thi về kinh tế.

Cắt giảm 30.000 MW điện than, thay vào đó là ưu tiên sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả và tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo kết hợp với điện khí là hướng đi đúng đắn để đáp ứng nhu cầu năng lượng và phát triển bền vững của Việt Nam trong tương lai.

Kết quả chính của nghiên cứu cũng chỉ rõ, Việt Nam có tiềm năng cao về sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả (SDNLTKHQ).

Man ma nhiet dien than: Loi thoat nao cho Viet Nam?

Hạn chế phát triển nhiệt điện than, cần phát triển năng lượng tái tạo

Hiện tại giá nhiệt điện than rẻ hơn năng lượng tái tạo (NLTT) vì chưa bao gồm chi phí ngoại biên (là chi phí môi trường, xã hội, sức khỏe). Thực tế, đây là chi phí có thực mà người dân và chính phủ đang và sẽ phải gánh chịu chứ không phải nhà đầu tư.

Nếu xem xét chi phí này thì ngay tại thời điểm nghiên cứu năm 2017, tất cả các công nghệ NLTT đều trở nên cạnh tranh hơn về chi phí so với các công nghệ nhiệt điện than.

Kịch bản đề xuất có thể mang lại những lợi ích sau cho Việt Nam: Tăng cường an ninh năng lượng do giảm tỷ lệ nhập khẩu than; Không cần phải xây dựng thêm khoảng 30.000 MW nhiệt điện than vào năm 2030, tương đương với khoảng 25 nhà máy điện than.

Không phải huy động 60 tỷ đô la Mỹ vốn đầu tư cho những dự án nhiệt điện than này; Không phải đốt khoảng 70 triệu tấn than/năm tương ứng với 7 tỷ đô la Mỹ/năm cho việc nhập khẩu nhiên liệu; Giảm phát thải 116 triệu tấn CO2/năm vào năm 2030 so với QHĐ VII ĐC, đảm bảo Việt Nam bám theo mục tiêu của Thỏa thuận Paris.

Giảm phát thải bụi và các chất ô nhiễm không khí và nguồn nước. Ước tính kịch bản này sẽ giúp tránh được khoảng 7600 ca tử vong sớm hàng năm vào năm 2030 so với QHĐ VII ĐC.

Báo cáo cũng đưa ra kiến nghị, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả cần được lựa chọn là phương án ưu tiên đầu tiên trước khi tính tới nhu cầu phát triển nguồn điện mới bởi đây sẽ là phương án tiết kiệm nhất và phù hợp với điều kiện của Việt Nam hiện nay.

Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả cần được quy định thực hiện bắt buộc, thay vì chỉ dừng lại ở khuyến khích như hiện tại đồng thời chính phủ cần đưa ra các chính sách ưu đãi để thúc đẩy các giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Cần phát triển mạnh điện mặt trời trên mái nhà vì nó có thể làm giảm nhu cầu phụ tải đỉnh, đặc biệt là ở các tỉnh phía Nam. Chi phí ngoại biên cần được tính toán đầy đủ vào chi phí sản xuất điện để có đánh giá công bằng hơn trong việc lựa chọn loại hình năng lượng cho tương lai.

Tiềm năng nhiều nguồn năng lượng tái tạo

Trong báo cáo cũng nêu rõ tiềm năng của từng nguồn năng lượng, như thủy điện, tiềm năng kỹ thuật khoảng 18.000 – 20.000 MW (tương đương 75-80 tỉ kWh/năm).

Tiềm năng thủy điện nhỏ (với công suất nhỏ hơn 30MW) khoảng 7.000 MW. Vào cuối năm 2015, có khoảng 16.569 MW thủy điện, chiếm khoảng 43% tổng công suất được lắp đặt trong đó thủy điện lớn là 14.585 MW và thủy điện nhỏ là 1.984 MW. Sản lượng từ thủy điện chiếm 35% tổng sản lượng điện trong năm 2015.

Tuy nhiên, Việt Nam lại có tiềm năng năng lượng gió cao nhất trong 04 quốc gia. Tuy nhiên, nhiều người nghĩ rằng bản đồ gió của Ngân hàng Thế giới quá lạc quan và có thể có sai số đáng kể vì tiềm năng được dựa trên mô hình mô phỏng. Tổng tiềm năng gió trên bờ  ước tính khoảng 27 GW.

Việt Nam có tiềm năng năng lượng mặt trời (NLMT) khá tốt, đặc biệt là khu vực phía Nam (AECID-MOIT.2014). Bức xạ mặt trời trung bình ở khoảng 5 – 5,5 kWh/m2/ngày, tương đương với Thái Lan - nơi có tỷ lệ sử dụng NLMT tăng mạnh trong năm qua.

Tuy nhiên, nguồn NLMT ở Việt Nam không phân bố đồng đều giữa các địa phương. Bức xạ mặt trời có mối tương quan với vị trí của vùng so với đường xích đạo; cao nhất ở miền Nam và tương đối tốt ở miền Trung. Hơn nữa, bức xạ mặt trời cũng thay đổi theo tháng và trong một ngày.

Cho nên, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả cần được lựa chọn là phương án ưu tiên đầu tiên trước khi tính tới nhu cầu phát triển nguồn điện mới bởi đây sẽ là phương án tiết kiệm nhất và phù hợp với điều kiện của Việt Nam hiện nay.

Để thực hiện được điều này, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả cần được quy định thực hiện bắt buộc, thay vì chỉ dừng lại ở khuyến khích như hiện tại đồng thời chính phủ cần đưa ra các chính sách ưu đãi để thúc đẩy các giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Đừng để mất cơ hội với năng lượng sạch

Đưa ra quan điểm về vấn đề này, trao đổi với Đất Việt, PGS. TS Lê Anh Tuấn - Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu biến đổi khí hậu - Trường ĐH Cần Thơ cho rằng, nếu tiếp tục xây thêm các nhà máy nhiệt điện than, chúng ta sẽ mất cơ hội đầu tư vào năng lượng sạch, năng lượng tái tạo.

Ông Barack Obama khi còn là Tổng thống Mỹ, sang thăm Việt Nam đã có cam kết Mỹ hỗ trợ Việt Nam xây dựng phát triển năng lượng gió với công suất lắp đặt là 1.000 MW.

-->
adasia-->
Nguồn: baodatviet.vn